Διαδικτυακός εκφοβισμός: Με ποιους τρόπους εκφράζεται
line

shutterstock_168498266 Copyright Twin Design large

Ο εκφοβισμός είναι ένα πρόβλημα που υπήρχε ανέκαθεν στην κοινωνία. Εμφανίζεται στα σχολεία, αλλά και στο χώρο εργασίας. Στην πραγματικότητα, εμφανίζεται όπου υπάρχουν άνθρωποι. Δυστυχώς, είναι αναμενόμενο ότι όσο εξελίσσονται οι νέοι τρόποι επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης, τόσο εξελίχθηκαν και οι τρόποι με τους οποίους μπορεί κάποιος να πέσει θύμα εκφοβισμού.

Ορισμός

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε την έννοια του όρου «διαδικτυακός εκφοβισμός». Οι περισσότεροι ορισμοί περιλαμβάνουν τις λέξεις «σκόπιμα» και «επανειλημμένα». Η Wikipedia χρησιμοποιεί τον ορισμό της Megan Moreno1, σύμφωνα με τον οποίο ο διαδικτυακός εκφοβισμός «είναι μια επιθετική, εκ προθέσεως πράξη ή συμπεριφορά που διεξάγεται από μια ομάδα ή ένα άτομο, με τη χρήση ηλεκτρονικών μορφών επικοινωνίας, επανειλημμένα και με τον καιρό εναντίον ενός θύματος που δεν μπορεί να υπερασπιστεί εύκολα τον εαυτό του». Το Υπουργείο Παιδείας στο Ηνωμένο Βασίλειο ορίζει τον διαδικτυακό εκφοβισμό ως «τη χρήση των τεχνολογιών από ένα άτομο ή μια ομάδα ανθρώπων με στόχο τη σκόπιμη και επανειλημμένη αναστάτωση κάποιου άλλου».

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι κάποια άτομα μπορεί να αναστατωθούν από σχόλια που έγιναν για τους ίδιους στο διαδίκτυο, αλλά ότι τα σχόλια αυτά μπορεί να μην έχουν γίνει εσκεμμένα. Ωστόσο, παρόλο που αυτή η πράξη δεν εντάσσεται στον ορισμό του διαδικτυακού εκφοβισμού, μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Οι νέοι συχνά μιλούν για καταστάσεις όπου έχουν πει κάτι για ένα άτομο στο διαδίκτυο χωρίς κακία, αλλά στη συνέχεια παρερμηνεύθηκαν. Χωρίς τη συνοδεία των εκφράσεων του προσώπου, της γλώσσας σώματος ή τον τόνο της φωνής μπορεί να είναι πιο δύσκολο να προσδιοριστεί πώς κάτι έπρεπε να γίνει αντιληπτό. Emojis ή emoticons μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δοθεί αυτό το πλαίσιο, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι και αυτά μπορεί να δώσουν διαφορετικές ερμηνείες.

Έρευνες

Οι έρευνες ποικίλλουν, αλλά ο διαδικτυακός εκφοβισμός αποτελεί αναμφισβήτητα ένα πρόβλημα, καθώς οι άνθρωποι μπορεί να συμπεριφέρονται άσχημα στο διαδίκτυο όπως ακριβώς μπορούν κατά πρόσωπο ή σε καταστάσεις εκτός διαδικτύου. Η έρευνα του Net Children Go Mobile βρήκε ότι 27% των παιδιών ηλικίας 9-16 ετών είχαν βιώσει εκφοβισμό με το 14% από αυτά να έχουν πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού. Μια πιο πρόσφατη έρευνα από τη Microsoft (δημοσιεύθηκε το Φεβρουάριο του 2017 με αφορμή την Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου) επικεντρώθηκε στην διαδικτυακή ευγένεια και βρήκε ότι 19% των ενηλίκων και 29% των νέων είχε ένα μέλος της οικογένειάς του ή ένα φίλο που είχε πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού, ενώ το 35%-40% γνώριζε προσωπικά κάποιον που είχε βιώσει το ίδιο. Περίπου το 9% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι είχε βιώσει εκφοβισμό μέσω διαδικτύου.

Διαφορετικοί τύποι διαδικτυακού εκφοβισμού

Ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να πάρει μια σειρά από διαφορετικές μορφές και μπορεί να εμφανιστεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Για παράδειγμα, ο διαδικτυακός εκφοβισμός στα παιχνίδια συχνά αναφέρεται ως «Griefing». Η παρακάτω λίστα δίνει κάποια ένδειξη των τρόπων με τους οποίους μπορεί παιδιά, νέοi και ενήλικες να βιώσουν διαδικτυακό εκφοβισμό.

  • Απειλές και εκφοβισμός
  • Παρενόχληση ή καταδίωξη – η επαναλαμβανόμενη αποστολή ανεπιθύμητων μηνυμάτων σε ένα άτομο ή σε μια ομάδα και θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει την παρακολούθηση δραστηριότητας κάποιου και τη συλλογή σχετικών πληροφοριών. Δυστυχώς, πολλές από τις πληροφορίες είναι συχνά εύκολα και ελεύθερα διαθέσιμες στο διαδίκτυο.
  • Εξύβριση / δυσφήμηση – Οι γραμμές βοηθείας του Insafe συζητούν τακτικά αυτό το πρόβλημα για τους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ένα παράδειγμα αυτού του τύπου διαδικτυακού εκφοβισμού είναι το «slut-shaming», όπου ένα άτομο δέχεται επίθεση μέσω διαδικτύου για μια συμπεριφορά που κάποιος θεώρησε μη αποδεκτή. Ο απώτερος στόχος είναι το θύμα να ταπεινωθεί δημοσίως και να έρθει σε δύσκολη θέση.
  • Απόρριψη / αποκλεισμός
  • Κλοπή ταυτότητας / μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση και πλαστοπροσωπία
  • Δημόσια ανάρτηση, αποστολή ή προώθηση προσωπικών ή ιδιωτικών πληροφοριών και εικόνων
  • Trolling – αυτή είναι περιττή διαδικτυακή σκληρότητα. Το trolling συνήθως περιλαμβάνει ιδιαίτερα βλαβερά μηνύματα που δημοσιεύονται όταν κάποιος έχει πεθάνει ή είναι σοβαρά άρρωστος, κάτι που μπορεί να είναι πολύ οδυνηρό για τα άλλα μέλη της οικογένειας. Πολύ συχνά θύματα trolling είναι διασημότητες, αθλητικές προσωπικότητες ή εκείνοι που έχουν δημόσια φήμη.
  • Roasting – μια ομάδα ανθρώπων κάνει συμμορία εναντίον ενός ατόμου και δημοσιεύει προσβλητικό περιεχόμενο μέχρι το θύμα να «σπάσει».
  • Flaming – λέγεται συχνά ότι οι θύτες ψάχνουν για μία αντίδραση ή αντιπαράθεση με το θύμα. Το flaming είναι η εκ προθέσεως αποστολή των εριστικών μηνυμάτων ή άλλου περιεχομένου με στόχο την πρόκληση μίας αντιπαράθεσης στο διαδίκτυο.

 

Πηγή: ΒΙΚ

  1. Moreno, Megan A. (2014-05-01)”Cyberbullying”. JAMA Pediatrics. 168 (5). doi:10.1001/jamapediatrics.2013.3343. ISSN 2168-6203.