Σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα Εξαφανισμένων Παιδιών, το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου συμμετέχει στη διεθνή καμπάνια «Home Should Be Safe» («Το Σπίτι Πρέπει να είναι Ασφαλές»), μια πρωτοβουλία του AMBER Alert Europe, του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τα Εξαφανισμένα Παιδιά.

Η καμπάνια απευθύνεται σε μια αλήθεια που συχνά παραμένει αόρατη: πολλά παιδιά που εξαφανίζονται δεν έχουν απαχθεί — έχουν φύγει. Και συχνά φεύγουν από ένα σπίτι που δεν ήταν ασφαλές γι’ αυτά.

Μια εξαφάνιση σπάνια συμβαίνει χωρίς προειδοποίηση

Κάθε χρόνο, χιλιάδες παιδιά στην Ευρώπη και παγκοσμίως εξαφανίζονται αφού έχουν τραπεί σε φυγή από καταστάσεις ενδοοικογενειακής βίας, κακοποίησης ή παραμέλησης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα σημάδια ήταν εκεί — αλλά κανείς δεν τα είδε εγκαίρως.

Όπως επισημαίνει ο Frank Hoen, Ιδρυτής και Πρόεδρος του AMBER Alert Europe: «Ένα εξαφανισμένο παιδί αποτελεί συχνά το τελευταίο κεφάλαιο μιας πολύ μεγαλύτερης ιστορίας. Αν μπορέσουμε να βοηθήσουμε τους ενήλικες να αναγνωρίσουν τα σημάδια νωρίτερα, μπορούμε να αποτρέψουμε τα παιδιά από το να φτάσουν σε αυτό το σημείο καμπής.»

Πέντε σημάδια που πρέπει να γνωρίζουμε

Τα παιδιά που βιώνουν κακοποίηση στο σπίτι σπάνια μιλούν ανοιχτά — φοβούνται, ντρέπονται ή δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν. Γι’ αυτό τον ρόλο-κλειδί τον έχουν οι ενήλικες γύρω τους: εκπαιδευτικοί, προπονητές, γείτονες, γιατροί, κοινωνικοί λειτουργοί.

Η καμπάνια εντοπίζει πέντε προειδοποιητικά σημάδια, βασισμένα σε επιστημονική έρευνα και ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές προστασίας παιδιού:

1. Ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά — απομόνωση, επιθετικότητα ή παλινδρόμηση σε παιδικές συμπεριφορές
2. Ανεξήγητοι τραυματισμοί — μώλωπες ή πληγές που δεν εξηγούνται πειστικά
3. Διαρκής επαγρύπνηση — το παιδί φαίνεται πάντα «σε ετοιμότητα», σε αναμονή κάτι κακού
4. Φόβος να επιστρέψει σπίτι — αποφεύγει ή καθυστερεί επίμονα την επιστροφή
5. Δυσκολία να ανοιχτεί — αποφεύγει τις προσωπικές συνομιλίες, κλείνεται στον εαυτό του

«Ένας μώλωπας σε ένα παιδί δεν σημαίνει αυτόματα κακοποίηση», σημειώνει ο Hoen. «Αλλά όταν κάτι δεν πάει καλά, είναι σημαντικό να εμπιστευτούμε αυτό το ένστικτο. Μικρά σημάδια, όταν τα βλέπουμε μαζί, μπορούν να αποκαλύψουν ένα μοτίβο — και τότε η προσοχή έχει πραγματική αξία.»

Παγκόσμια δράση, τοπική ευθύνη

Η καμπάνια «Home Should Be Safe» υλοποιείται ταυτόχρονα σε 20 χώρες και 14 γλώσσες — μεταξύ αυτών η Ελλάδα. Αυτό αντικατοπτρίζει μια κοινή αντίληψη: η προστασία των παιδιών δεν σταματά στα σύνορα.

Ενώ η τεχνολογία και το διαδίκτυο έχουν δημιουργήσει νέους κινδύνους για τους νέους, ορισμένοι από τους πιο κρίσιμους κινδύνους παραμένουν στο σπίτι — μακριά από κάθε οθόνη. Ως Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, πιστεύουμε ότι η ασφάλεια των παιδιών είναι μια ολιστική υπόθεση: ψηφιακή και φυσική, online και offline.

Τι μπορείς να κάνεις;

Αν παρατηρείς κάποιο από τα παραπάνω σημάδια σε ένα παιδί του κοντινού σου περιβάλλοντος:

• Μην αγνοείς το ένστικτό σου.
• Μίλησε με το παιδί με ήρεμο και αποδεκτικό τρόπο, χωρίς πίεση.
• Απευθύνσου σε αρμόδιες υπηρεσίες (σχολικό ψυχολόγο, κοινωνική υπηρεσία, ή τηλεφωνική γραμμή 1107 — Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας).

Για περισσότερες πληροφορίες και υλικό της καμπάνιας, επισκέψου: https://www.amberalert.eu/home-should-be-safe/el