Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς και ψηφιακές πλατφόρμες να καταθέσουν τις απόψεις τους για τη νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να ενισχύσει την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Η προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του ψηφιακού περιβάλλοντος βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU KIDS Act. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση, καλώντας πολίτες, γονείς και κηδεμόνες, εκπαιδευτικούς, καθώς και εκπροσώπους διαδικτυακών πλατφορμών να καταθέσουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους για το περιεχόμενο της προτεινόμενης νομοθεσίας.

Η πρωτοβουλία, η οποία παρουσιάστηκε από την Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2026, αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός ασφαλέστερου και περισσότερο φιλικού προς τα παιδιά ψηφιακού περιβάλλοντος σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δημόσια διαβούλευση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στη νομοθετική διαδικασία, καθώς επιδιώκει να συγκεντρώσει πρόσθετα στοιχεία και να καταγράψει τις ανάγκες και τις ανησυχίες όσων επηρεάζονται άμεσα από τη χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών.

Οι κίνδυνοι για τους ανηλίκους στο ψηφιακό περιβάλλον

Η αυξανόμενη παρουσία των παιδιών και των εφήβων στο διαδίκτυο δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για μάθηση, επικοινωνία, ψυχαγωγία και δημιουργικότητα. Παράλληλα, όμως, η χρήση ψηφιακών υπηρεσιών μπορεί να συνοδεύεται από κινδύνους, όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η έκθεση σε ακατάλληλο ή επιβλαβές περιεχόμενο, η ανεπιθύμητη επικοινωνία με αγνώστους, η παραβίαση της ιδιωτικότητας και η υπερβολική ενασχόληση με τις οθόνες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι σχεδιαστικές λειτουργίες ορισμένων πλατφορμών, οι οποίες ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση, καθώς και τα συστήματα συστάσεων που μπορούν να κατευθύνουν τους ανήλικους χρήστες προς περιεχόμενο που δεν είναι κατάλληλο για την ηλικία τους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει, επομένως, να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στους παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών. Η προστασία των παιδιών δεν θα πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από την προσοχή των γονέων ή από την ικανότητα των ίδιων των ανηλίκων να αναγνωρίζουν τους κινδύνους, αλλά να ενσωματώνεται εξαρχής στον σχεδιασμό και στη λειτουργία των ψηφιακών υπηρεσιών.

Τι προβλέπει η πρόταση EU KIDS Act

Η προτεινόμενη νομοθεσία, με την πλήρη ονομασία «EU Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy», εισάγει μια κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Μεταξύ των βασικών κατευθύνσεών της περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

1. Σταδιακή πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Η πρόταση προβλέπει ότι τα παιδιά κάτω των 13 ετών δεν θα μπορούν να διαθέτουν λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για τις ηλικίες 13 και 14 ετών προβλέπεται ένα πιο περιορισμένο μοντέλο πρόσβασης, με συμμετοχή και εποπτεία γονέα ή κηδεμόνα. Από την ηλικία των 15 ετών, οι ανήλικοι θα μπορούν να δημιουργούν δικούς τους λογαριασμούς, σύμφωνα με το προτεινόμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να προσαρμόσει την πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες στην ηλικία και στην αναπτυξιακή ωριμότητα των παιδιών.

2. Ασφάλεια ήδη από τον σχεδιασμό

Κεντρικός άξονας της πρωτοβουλίας είναι η αρχή της «ασφάλειας εκ σχεδιασμού» (safety by design). Σύμφωνα με αυτήν, οι ψηφιακές υπηρεσίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την προστασία των ανηλίκων από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης και σχεδιασμού τους.

Στόχος είναι να περιοριστούν λειτουργίες που ενδέχεται να ενθαρρύνουν εθιστικές συμπεριφορές, να διευκολύνουν την ανεπιθύμητη επικοινωνία ή να εκθέτουν τα παιδιά σε επιβλαβές περιεχόμενο. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις ασφαλέστερες προεπιλεγμένες ρυθμίσεις, στα εργαλεία αποκλεισμού και σίγασης χρηστών και στην ενίσχυση του γονικού ελέγχου.

3. Επαλήθευση ηλικίας με σεβασμό στην ιδιωτικότητα

Ένα ακόμη βασικό στοιχείο είναι η αξιόπιστη επαλήθευση ή επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών. Η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των σχετικών μηχανισμών, χωρίς να δημιουργούνται νέοι κίνδυνοι για τα προσωπικά δεδομένα.

Η πρόκληση είναι να μπορούν οι υπηρεσίες να διαπιστώνουν εάν ένας χρήστης πληροί το απαιτούμενο ηλικιακό όριο, χωρίς να συλλέγουν ή να διατηρούν περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα είναι απαραίτητα.

4. Ενίσχυση της εφαρμογής των κανόνων

Η πρόταση αποσκοπεί επίσης στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των κανόνων προστασίας των ανηλίκων, ενισχύοντας την ευθύνη των παρόχων και την εποπτεία των ψηφιακών υπηρεσιών. Με αυτόν τον τρόπο, η προστασία δεν θα περιορίζεται στη διατύπωση γενικών αρχών, αλλά θα συνδέεται με συγκεκριμένες απαιτήσεις και μηχανισμούς συμμόρφωσης.

Η σημασία της δημόσιας διαβούλευσης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να συγκεντρώσει απόψεις από διαφορετικές ομάδες, ώστε η τελική νομοθετική προσέγγιση να ανταποκρίνεται όσο το δυνατόν καλύτερα στις πραγματικές συνθήκες χρήσης του διαδικτύου από τα παιδιά.

Η συμμετοχή των ίδιων των παιδιών και των εφήβων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι εμπειρίες τους μπορούν να αναδείξουν προβλήματα που δεν είναι πάντοτε εύκολο να εντοπιστούν από τους ενήλικες ή τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Αντίστοιχα, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να συμβάλουν με πρακτικές παρατηρήσεις για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινή χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών.

Η διαβούλευση αξιοποιεί, παράλληλα, στοιχεία από προηγούμενες έρευνες και διαδικασίες διαβούλευσης, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας του 2026 για τις διαδικτυακές εμπειρίες των παιδιών και των εργασιών της ειδικής ομάδας για την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Οι απαντήσεις που θα συγκεντρωθούν θα συνοψιστούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα διαβιβαστούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να ληφθούν υπόψη κατά τη νομοθετική συζήτηση.

Οι προκλήσεις για την προστασία των παιδιών

Παρά τις φιλοδοξίες της πρωτοβουλίας, η εφαρμογή ενός ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις. Η αποτελεσματική επαλήθευση ηλικίας, η προστασία των προσωπικών δεδομένων, η αποφυγή υπερβολικών περιορισμών στην πρόσβαση των νέων στην πληροφορία και η διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στην ασφάλεια και την ψηφιακή ελευθερία αποτελούν κρίσιμα ζητήματα.

Επιπλέον, οι νέοι δεν αποτελούν μια ομοιογενή ομάδα. Οι ανάγκες ενός μικρού παιδιού διαφέρουν σημαντικά από εκείνες ενός εφήβου που χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για εκπαίδευση, κοινωνική αλληλεπίδραση ή δημιουργική έκφραση. Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα είναι αναλογικά, ηλικιακά κατάλληλα και προσαρμοσμένα στους πραγματικούς κινδύνους κάθε υπηρεσίας.

Εξίσου σημαντικό είναι να μη μετατραπεί η επαλήθευση ηλικίας σε μηχανισμό εκτεταμένης παρακολούθησης των χρηστών. Η προστασία των παιδιών πρέπει να συμβαδίζει με τη διασφάλιση της ιδιωτικότητας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων των πολιτών.

Τα επόμενα βήματα

Η δημόσια διαβούλευση για την προτεινόμενη πράξη EU KIDS Act αποτελεί μέρος της διαδικασίας διαμόρφωσης ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Η προθεσμία συμμετοχής έχει οριστεί για τις 3 Δεκεμβρίου 2026, τα μεσάνυχτα ώρα Βρυξελλών, σύμφωνα με την επίσημη σελίδα της πρωτοβουλίας.

Η πρόταση θα συζητηθεί στη συνέχεια στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Επομένως, οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις αποτελούν προς το παρόν πρόταση και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως ήδη οριστικά εφαρμοζόμενοι κανόνες.

Η πρωτοβουλία EU KIDS Act σηματοδοτεί μια προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιμετωπίσει πιο ολοκληρωμένα τις προκλήσεις που δημιουργεί η ψηφιακή καθημερινότητα για τα παιδιά και τους εφήβους. Η έμφαση στην ασφάλεια εκ σχεδιασμού, στην προστασία της ιδιωτικότητας και στην ενίσχυση της ευθύνης των ψηφιακών πλατφορμών αναδεικνύει την ανάγκη για ένα περιβάλλον στο οποίο η τεχνολογική καινοτομία θα συμβαδίζει με την προστασία των δικαιωμάτων των ανηλίκων.

Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι απλώς να περιοριστούν οι κίνδυνοι ή η πρόσβαση των παιδιών σε συγκεκριμένες υπηρεσίες. Είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε οι νέοι να μπορούν να αξιοποιούν τις δυνατότητες του διαδικτύου με ασφάλεια, υπευθυνότητα και ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων τους. Η δημόσια διαβούλευση αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για τη διαμόρφωση αυτής της ισορροπίας.

Μπορείτε να συμμετάσχετε εδώ.