Οι διακοπές είναι για πολλούς μια βαθιά ανάσα, μια παύση από τον γρήγορο ρυθμό της καθημερινότητας που επιτρέπει στο σπίτι να γεμίσει με στιγμές που δύσκολα χωρούν μέσα στη σχολική ρουτίνα. Με τα σχολεία κλειστά, ο χρόνος ανοίγει λίγο περισσότερο για όλους, για τα παιδιά που ξεκουράζονται και για τους γονείς που βρίσκουν ευκαιρία να μοιραστούν μαζί τους πιο ήρεμες, ουσιαστικές στιγμές. Κι όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν, αυτές οι στιγμές μπορούν να γίνουν πραγματικά πολύτιμες: μια βόλτα στην εξοχή, ένα παιχνίδι στο σαλόνι, μια ταινία αγκαλιά στον καναπέ. Μικρές χαρές που χτίζουν αναμνήσεις.

Καθώς όμως τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ανάγκες και οι προτιμήσεις τους αλλάζουν. Δεν είναι πια τόσο εύκολο να τα παρασύρεις σε δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνουν το κινητό τους, και συχνά οι γονείς νιώθουν πως η απόσταση μεγαλώνει. Αυτή η δυσκολία, όμως, δεν σημαίνει ότι οι κοινές στιγμές χάνονται, απλώς χρειάζονται μια πιο ευέλικτη, τρυφερή προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη τη δική τους πραγματικότητα.

Οι έφηβοι, ειδικά, αναζητούν περισσότερο την ανεξαρτησία τους και στρέφονται σε δραστηριότητες που συνδέονται με την παρέα τους ή τον ψηφιακό κόσμο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θέλουν να περάσουν χρόνο με την οικογένειά τους, απλώς χρειάζονται κίνητρα που να τους αγγίζουν και έναν τρόπο επικοινωνίας που να σέβεται τα ενδιαφέροντά τους. Εκεί οι γονείς καλούνται να δείξουν δημιουργικότητα, να αναζητήσουν ιδέες που μιλούν στη νεανική ματιά και να προτείνουν δραστηριότητες που τους ενώνουν χωρίς να τους πιέζουν.

Μια αποτελεσματική στρατηγική είναι να εντάξουν στοιχεία που αγαπούν τα παιδιά στις οικογενειακές στιγμές. Μια βόλτα μπορεί να γίνει πιο ενδιαφέρουσα αν συνδυαστεί με φωτογραφίες για τα social media, μια εκδρομή μπορεί να αποκτήσει νόημα αν περιλαμβάνει έναν προορισμό που θέλουν να δουν, ενώ μια βραδιά ταινίας στο σπίτι γίνεται πιο ζωντανή όταν επιλέγουν εκείνα την ταινία ή όταν συνοδεύεται από τα αγαπημένα τους σνακ.

• Υπάρχουν, όμως, και μερικά πράγματα που αξίζει να θυμούνται οι γονείς. Πρώτα απ’ όλα, η μίμηση είναι ίσως η πιο ισχυρή μορφή διαπαιδαγώγησης. Αν οι ίδιοι δεν αφήσουν στην άκρη το κινητό τους την ώρα που περνούν χρόνο με τα παιδιά, δύσκολα μπορούν να περιμένουν από εκείνα να κάνουν το ίδιο.
• Εξίσου σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζουν την τεχνολογία ως αντίπαλο. Για τα παιδιά, το κινητό δεν είναι απλώς μια συσκευή· είναι τρόπος επικοινωνίας, έκφρασης και κοινωνικοποίησης. Όταν οι γονείς το κατανοήσουν αυτό, μπορούν να θέσουν όρια χωρίς να δημιουργούν αντιπαλότητα. Η συζήτηση, η κατανόηση και η κοινή συμφωνία χτίζουν πολύ πιο σταθερές γέφυρες από οποιαδήποτε απαγόρευση.
• Ακόμη και ο χρόνος μπροστά στην οθόνη μπορεί να γίνει αφορμή για σύνδεση: μια συζήτηση για κάτι που είδαν, ένα παιχνίδι που μπορούν να παίξουν μαζί, μια ανταλλαγή απόψεων που ανοίγει δρόμους επικοινωνίας.

Καθώς τα παιδιά ωριμάζουν, η ανάγκη τους για αυτονομία γίνεται πιο έντονη και οι προτεραιότητές τους μετατοπίζονται. Οι γονείς συχνά νιώθουν ότι οι κοινές δραστηριότητες δεν έχουν πια την ίδια απήχηση και ότι ο ψηφιακός κόσμος «κλέβει» χρόνο από την οικογένεια. Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για μια φυσιολογική μετάβαση: τα παιδιά αναζητούν τον δικό τους χώρο και τον δικό τους τρόπο να συνδεθούν με τον κόσμο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι οικογενειακές στιγμές τελειώνουν. Αντίθετα, μπορούν να αποκτήσουν νέα μορφή. Όταν οι γονείς προσεγγίζουν τα παιδιά τους με κατανόηση και ευελιξία, έχουν περισσότερες πιθανότητες να διατηρήσουν μια ουσιαστική σχέση μαζί τους. Μπορούν να ζητούν τη γνώμη τους για το πού θα πάνε ή τι θα κάνουν, δίνοντάς τους την αίσθηση ότι συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις. Και τότε, οι διακοπές μετατρέπονται σε μια υπέροχη ευκαιρία για επανασύνδεση – όχι απαραίτητα μέσα από μεγάλες εξορμήσεις, αλλά μέσα από απλές, καθημερινές στιγμές: ένα πρωινό χωρίς βιασύνη, μια κουβέντα χωρίς διακοπές, ένα παιχνίδι που θυμίζει παλιότερες εποχές. Αυτές οι μικρές στιγμές είναι συχνά εκείνες που μένουν για πάντα.