Επαλήθευση ηλικίας: Τι ισχύει σήμερα και τι αλλάζει ανά κατηγορία ψηφιακής υπηρεσίας

Η πρόσβαση των ανηλίκων στις ψηφιακές υπηρεσίες αποτελεί πλέον ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα πολιτικής στην Ευρώπη. Καθώς η χρήση του διαδικτύου ξεκινά σε ολοένα μικρότερες ηλικίες και οι πλατφόρμες γίνονται πιο σύνθετες, η ανάγκη για αποτελεσματική προστασία των παιδιών συνδυάζεται με την υποχρέωση διασφάλισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ιδιωτικότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται να κατευθύνεται προς την υιοθέτηση ενός ενιαίου ηλικιακού ορίου για όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες. Αντίθετα, διαμορφώνεται σταδιακά ένα πολυεπίπεδο σύστημα ρύθμισης, το οποίο λαμβάνει υπόψη τη φύση, τους κινδύνους και τα χαρακτηριστικά κάθε πλατφόρμας.

Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνονται με σαφήνεια στις διαφορετικές προσεγγίσεις που εφαρμόζονται ήδη ή διαμορφώνονται. Τα κοινωνικά δίκτυα βρίσκονται στο επίκεντρο αυξανόμενης πίεσης για την υιοθέτηση αυστηρότερων ηλικιακών ορίων και πιο αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης. Το YouTube, ως πλατφόρμα διαμοιρασμού βίντεο, αντιμετωπίζεται ως διακριτή κατηγορία με ειδικούς κανόνες προστασίας. Παράλληλα, πλατφόρμες όπως το Roblox αναπτύσσουν ήδη εσωτερικά συστήματα ηλικιακής διαβάθμισης, συνδέοντας την ηλικία με την πρόσβαση σε περιεχόμενο και λειτουργίες επικοινωνίας. Τέλος, οι υπηρεσίες που απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες, όπως το διαδικτυακό gambling, η πορνογραφία και οι εφαρμογές γνωριμιών, κινούνται ολοένα πιο ξεκάθαρα προς την κατεύθυνση της ουσιαστικής επιβεβαίωσης ηλικίας, είτε κατά την εγγραφή είτε πριν από την πρόσβαση σε ευαίσθητες λειτουργίες.

Το ρυθμιστικό πλαίσιο και η νέα ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας

Η συζήτηση σχετικά με την πρόσβαση των ανηλίκων στις ψηφιακές πλατφόρμες εισέρχεται σε μια νέα ρυθμιστική φάση σε ευρωπαϊκό επίπεδο μετά την ανακοίνωση της 15ης Απριλίου από την Ursula von der Leyen, σύμφωνα με την οποία η ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας είναι πλέον τεχνικά έτοιμη προς υλοποίηση [1]. Επί του παρόντος, δεν υφίσταται ένα ενιαίο και απολύτως σαφές ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που να καθορίζει οριζόντια την επιτρεπόμενη ηλικία πρόσβασης σε όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες. Ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) ορίζει, στο άρθρο 8 [2] ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων παιδιού σε σχέση με υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας είναι σύννομη όταν το παιδί είναι τουλάχιστον 16 ετών, επιτρέποντας ωστόσο στα κράτη μέλη να θεσπίσουν χαμηλότερο ηλικιακό όριο, το οποίο δεν μπορεί να είναι κάτω από τα 13 έτη. Συνεπώς, η γονική συναίνεση δεν απαιτείται ομοιόμορφα για όλες τις ηλικίες μεταξύ 13 και 16 ετών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση [3], αλλά κάτω από το εκάστοτε εθνικό ηλικιακό όριο που έχει επιλεγεί από κάθε κράτος μέλος (στην Ελλάδα είναι τα 15 έτη).

Στην πράξη, πάντως, η συναίνεση αυτή εφαρμόζεται με μάλλον τυπικό τρόπο, μέσω απλής αυτοδήλωσης ή επιλογής σχετικού πεδίου, χωρίς ουσιαστικό μηχανισμό επαλήθευσης της ηλικίας ή της γονικής ιδιότητας. Παράλληλα οι ίδιες οι πλατφόρμες διαμορφώνουν και εφαρμόζουν τις δικές τους πολιτικές χρήσης, οι οποίες, κατά κανόνα, λαμβάνουν ως ελάχιστο σημείο αναφοράς το κατώτατο ηλικιακό όριο των 13 ετών και συχνά εξειδικεύουν ή αυστηροποιούν περαιτέρω τις προϋποθέσεις πρόσβασης και χρήσης για ανηλίκους.

Ιδιαίτερης σημασίας εξέλιξη αποτέλεσε ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA) [4], ο οποίος ενισχύει ουσιωδώς τις υποχρεώσεις των παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών ως προς την προστασία των ανηλίκων. Ο DSA απαιτεί από τις πλατφόρμες που είναι προσβάσιμες σε ανηλίκους να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας, ενώ απαγορεύει επίσης τη στοχευμένη διαφήμιση προς ανηλίκους στις online πλατφόρμες. Ο DSA δεν επιβάλλει έναν ενιαίο και υποχρεωτικό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας για όλες τις υπηρεσίες, απαιτεί όμως από τις πλατφόρμες που είναι προσβάσιμες σε ανηλίκους να λαμβάνουν κατάλληλα και αναλογικά μέτρα για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι πάροχοι οφείλουν να είναι σε θέση να τεκμηριώνουν πως έχουν αξιοποιήσει όλα τα εύλογα και αναγκαία μέσα για να εκτιμήσουν ή να επαληθεύσουν την ηλικία των χρηστών, όταν αυτό απαιτείται από τη φύση και το επίπεδο κινδύνου της υπηρεσίας. Πέραν του δεσμευτικού πλαισίου του DSA, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για την προστασία των ανηλίκων [5], με στόχο να αποσαφηνίσει πώς πρέπει να εφαρμόζεται στην πράξη η υποχρέωση διασφάλισης υψηλού επιπέδου προστασίας για παιδιά και εφήβους στο ψηφιακό περιβάλλον. Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές, παρότι δεν συνιστούν αυτοτελώς δεσμευτικό νομοθέτημα, διαθέτουν σημαντική ερμηνευτική και κανονιστική βαρύτητα, καθώς λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των πλατφορμών με τις επιταγές του DSA.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τις 15 Απριλίου 2026 η ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας είναι τεχνικά έτοιμη προς υλοποίηση και αναμένεται να καταστεί σύντομα διαθέσιμη στους πολίτες υπό τη μορφή εφαρμογής. Όπως προκύπτει από τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών, η ανάπτυξη του εργαλείου αυτού αποσκοπεί αφενός στην αποτελεσματικότερη προστασία των ανηλίκων από πρόσβαση σε ακατάλληλες υπηρεσίες και αφετέρου στη διασφάλιση της ιδιωτικότητας των χρηστών, μέσω μιας πιο αναλογικής και λιγότερο παρεμβατικής διαδικασίας επιβεβαίωσης ηλικίας. Υπό αυτή την έννοια, η επαλήθευση ηλικίας αναδεικνύεται όχι μόνο ως εργαλείο προστασίας των παιδιών, αλλά και ως μηχανισμός εξισορρόπησης μεταξύ ασφάλειας, θεμελιωδών δικαιωμάτων και αρχής της ελαχιστοποίησης των δεδομένων.

Τι αλλάζει για τα «κλασικά» social media

Για τα «κλασικά» social media, όπως Instagram, TikTok ή Facebook, όλα δείχνουν ότι η πρόσβαση των ανηλίκων θα συνδέεται με πραγματικό έλεγχο ηλικίας, ασφαλέστερες προεπιλογές και ισχυρότερη εποπτεία. Το βάρος δεν πέφτει μόνο στα παιδιά και στους γονείς, αλλά και στις ίδιες τις πλατφόρμες, που καλούνται να αποδείξουν ότι προστατεύουν τους ανηλίκους «εκ σχεδιασμού».

Η περίπτωση του YouTube

Το YouTube αποτελεί ειδική περίπτωση. Δεν είναι ακριβώς ίδιο με τα social media, αλλά βρίσκεται μέσα στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό κάδρο ως video-sharing platform [6]. Σε επίπεδο Google, ισχύει ήδη ότι στην Ελλάδα η ελάχιστη ηλικία για να διαχειρίζεται κάποιος μόνος του Google Account είναι τα 15 έτη. Για μικρότερα παιδιά κάτω των 13 ετών υπάρχει το YouTube Kids [7]και η ίδια η Google αναφέρει ότι παιδιά κάτω των 13 δεν μπορούν να χρησιμοποιούν τις υπόλοιπες εφαρμογές, ιστοσελίδες ή λειτουργίες του YouTube όπως ένας κανονικός, αυτόνομος χρήστης [8].

Την ίδια στιγμή, στο βασικό YouTube ισχύει ξεκάθαρα ότι τα age-restricted βίντεο δεν είναι διαθέσιμα σε χρήστες κάτω των 18 ετών ή σε χρήστες που δεν έχουν συνδεθεί. Άρα, το YouTube δεν οδηγείται απλώς σε ένα γενικό «ναι ή όχι» για τους ανηλίκους, αλλά σε ένα πολυεπίπεδο μοντέλο: άλλη εμπειρία για μικρά παιδιά, άλλη για εφήβους και ξεκάθαρο φράγμα για το 18+ περιεχόμενο.

H περίπτωση του Roblox

Το Roblox είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική «υβριδική» πλατφόρμα, γιατί δεν είναι μόνο παιχνίδι αλλά ούτε μόνο κοινωνικό δίκτυο. Συνδυάζει gaming, επικοινωνία, κοινωνική αλληλεπίδραση και δημιουργία περιεχομένου. Και ακριβώς γι’ αυτό έχει προχωρήσει ήδη σε πολύ πιο συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγοριοποίηση. Η Roblox ανακοίνωσε στις 13 Απριλίου 2026 δύο νέες κατηγορίες λογαριασμών: Roblox Kids για ηλικίες 5–8 και Roblox Select για ηλικίες 9–15, με εφαρμογή από τις αρχές Ιουνίου [9], [10]. Το νέο σύστημα συνδέει την ηλικία με την πρόσβαση σε περιεχόμενο, τις ρυθμίσεις επικοινωνίας και τους γονικούς ελέγχους, ενώ οι χρήστες 16+ μεταβαίνουν σε standard λογαριασμούς χωρίς αυτές τις ειδικές ηλικιακές προεπιλογές.

Όπως ανακοινώθηκε από τον Ιανουάριο του 2026, η πλατφόρμα απαιτεί age checks για χρήση chat, ενώ δηλώνει ότι περιορίζει την επικοινωνία μεταξύ ενηλίκων και παιδιών κάτω των 16 [11]. Για παιδιά κάτω των 9 απαιτείται γονική συναίνεση για πρόσβαση στις λειτουργίες επικοινωνίας, ενώ για ηλικίες 13+ υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες επικοινωνίας με πρόσωπα που το σύστημα αναγνωρίζει ως πιο ασφαλείς ή γνωστές συνδέσεις. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη κι αν νομικά το Roblox δεν κατατάσσεται πάντα ακριβώς δίπλα στα social media, λειτουργικά έχει ήδη υιοθετήσει ένα πιο αυστηρό μοντέλο ηλικιακής διαφοροποίησης.

Gaming, loot boxes και νέοι περιορισμοί

Στο ευρύτερο gaming, πάντως, δεν θα ισχύσει αναγκαστικά ένα ενιαίο μοντέλο για όλα τα παιχνίδια. Άλλο είναι ένα απλό single-player game και άλλο μια online πλατφόρμα με συνομιλία, user-generated content, ψηφιακές αγορές, προτάσεις αλγορίθμων και μηχανισμούς τύπου loot boxes. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη ζητήσει απαγόρευση των gambling-like μηχανισμών, όπως τα loot boxes, σε παιχνίδια που είναι προσβάσιμα σε ανηλίκους. Άρα, όσο περισσότερο ένα παιχνίδι μοιάζει με κοινωνική πλατφόρμα ή ενσωματώνει εθιστικές εμπορικές πρακτικές, τόσο πιθανότερο είναι να βρεθεί στο επίκεντρο των νέων περιορισμών.

Οι καθαρά 18+ υπηρεσίες

Τα πορνογραφικά sites και οι πλατφόρμες τύπου OnlyFans ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία από τα κοινωνικά δίκτυα. Δεν πρόκειται απλώς για υπηρεσίες που μπορεί να χρησιμοποιούνται από ανηλίκους με ειδικές ρυθμίσεις, αλλά για περιβάλλοντα που, λόγω του περιεχομένου τους, προϋποθέτουν πρόσβαση μόνο από ενήλικες. Το OnlyFans αποτελεί μια πιο υβριδική περίπτωση, καθώς λειτουργεί ως συνδρομητική πλατφόρμα δημιουργών περιεχομένου, όμως όταν φιλοξενεί σεξουαλικό ή πορνογραφικό περιεχόμενο υπάγεται πρακτικά στη λογική των age-restricted υπηρεσιών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απλή αυτοδήλωση ηλικίας ή ένα κουμπί “είμαι άνω των 18” δεν θεωρείται πλέον επαρκής μηχανισμός προστασίας. Ούτε η χρήση πιστωτικής κάρτας αρκεί απαραίτητα από μόνη της ως αξιόπιστη επιβεβαίωση ηλικίας. Η ευρωπαϊκή κατεύθυνση είναι η μετάβαση σε ουσιαστική, αναλογική και privacy-preserving επαλήθευση ηλικίας, ώστε ο χρήστης να αποδεικνύει ότι είναι άνω των 18 χωρίς να αποκαλύπτει περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα είναι απολύτως αναγκαία.

Dating sites και dating apps

Στα dating sites και dating apps η εικόνα είναι ήδη πολύ πιο ξεκάθαρη: το όριο είναι 18+. Η Tinder, για παράδειγμα, αναφέρει ρητά ότι η ελάχιστη ηλικία χρήσης είναι τα 18 έτη και ότι, ανάλογα με την περιοχή, μπορεί να ζητηθεί age verification για να επιβεβαιωθεί πως ο χρήστης είναι 18 ή μεγαλύτερος. Σε περίπτωση λανθασμένης ηλικίας κατά την εγγραφή, προβλέπεται διαδικασία επιβεβαίωσης μέσω ταυτότητας ώστε να συνεχιστεί ή να απορριφθεί η δημιουργία λογαριασμού [12].

 

[1] The EU approach to age verification

[2] Conditions applicable to child’s consent in relation to information society services

[3] Οι ηλικίες ψηφιακής συναίνεσης στις χώρες της Ε.Ε

[4] Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες

[5] Commission publishes guidelines on the protection of minors

[6] Audiovisual Media Services Directive – AVMSD

[7] YouTube for families help

[8] Age requirements on Google Accounts

[9] Roblox Introduces New Age-Based Accounts and Expanded Parental Controls for Users Under 16

[10] What are Roblox Kids and Roblox Select?

[11] How to chat on Roblox

[12] How does age verification work?

 

 

 

 

Ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας: τι αλλάζει, ποιες οι προοπτικές και τα επόμενα βήματα για την προστασία των ανηλίκων – η συμβολή του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου

Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου (SaferInternet4Kids.gr), το οποίο λειτουργεί στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), χαιρετίζει τη χθεσινή ανακοίνωση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen για την ανάπτυξη και προώθηση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής εφαρμογής επαλήθευσης ηλικίας, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Στην Ελλάδα, η επιβεβαίωση ηλικίας των ανηλίκων θα πραγματοποιείται μέσω του Kids Wallet, του επίσημου ψηφιακού εργαλείου που αξιοποιεί η Πολιτεία για την ασφαλή και αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας, με πλήρη σεβασμό στην ιδιωτικότητα και τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών. Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα απαγορεύεται στην Ελλάδα η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών, ενώ η χώρα μας είναι η πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση που ενσωμάτωσε τον μηχανισμό age verification στο Kids Wallet και στο Gov.gr Wallet.

Στην πράξη, ο γονέας ή κηδεμόνας θα μπορεί να καταχωρίζει στο Kids Wallet το προφίλ του παιδιού και, όταν απαιτείται επιβεβαίωση ηλικίας για την πρόσβαση σε ψηφιακή υπηρεσία ή πλατφόρμα, η διαδικασία θα ολοκληρώνεται μέσω σάρωσης QR code και χρήσης ψηφιακής ταυτότητας που επιβεβαιώνει αποκλειστικά το ηλικιακό όριο.

Έτσι, η πλατφόρμα θα λαμβάνει μόνο την απολύτως αναγκαία πληροφορία, δηλαδή αν ο χρήστης πληροί ή όχι το απαιτούμενο ηλικιακό όριο, χωρίς να έχει πρόσβαση σε πλήρη προσωπικά στοιχεία, όπως η ακριβής ημερομηνία γέννησης.

Ο σχεδιασμός του συστήματος αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος για τα παιδιά και τους εφήβους, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο των γονέων και τη συμμόρφωση των πλατφορμών με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. Άλλωστε, Όπως έχει επισημανθεί από το Υπουργείο, ο μηχανισμός αυτός δεν στοχεύει στον αποκλεισμό των παιδιών από το διαδίκτυο, αλλά στη θέσπιση σαφών, αξιόπιστων και εφαρμόσιμων κανόνων προστασίας, ώστε η πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες να γίνεται με όρους ασφάλειας, αναλογικότητας και διαφάνειας.

 Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου συμμετείχε ενεργά στην πιλοτική φάση της εφαρμογής, συμβάλλοντας με την εμπειρία και την τεχνογνωσία του στη διαμόρφωση πρακτικών που λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών και των γονιών. Η συμμετοχή αυτή επιβεβαιώνει τον σημαντικό ρόλο του Κέντρου όχι μόνο σε εθνικό, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και τη διαρκή του συμβολή στη διαμόρφωση πολιτικών για ένα ασφαλέστερο και δικαιότερο ψηφιακό περιβάλλον για τους ανηλίκους.

Η ανάπτυξη ενός αξιόπιστου και ασφαλούς μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των ηλικιακών ορίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στον περιορισμό της έκθεσης των ανηλίκων σε επιβλαβές ή ακατάλληλο περιεχόμενο και, συνολικά, στη δημιουργία ενός πιο υπεύθυνου και ρυθμισμένου ψηφιακού οικοσυστήματος. Ωστόσο, η επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας προϋποθέτει και την άμεση, ουσιαστική συνεργασία των ίδιων των πλατφορμών. Η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτείται ξεκάθαρη δέσμευση και πραγματική συμμόρφωση από τους παρόχους υπηρεσιών, ώστε τα εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας να ενσωματωθούν σωστά και να λειτουργήσουν αποτελεσματικά στην πράξη.

Ταυτόχρονα,  καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η σωστή ενημέρωση και ενδυνάμωση των γονέων. Οι γονείς χρειάζεται να κατανοήσουν πώς λειτουργούν τα νέα εργαλεία, να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις δυνατότητές τους και να στηρίξουν ενεργά τα παιδιά τους στη διαμόρφωση υγιών, ασφαλών και ισορροπημένων ψηφιακών συνηθειών.

Η συντονίστρια του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς διαδικτύου του ΙΤΕ Δρ. Βιβή Φραγκοπούλου επισημαίνει: «Οι εξελίξεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να κατανοήσουμε ότι τα τεχνικά μέσα, όσο αποτελεσματικά κι αν είναι, δεν αρκούν από μόνα τους. Η ουσιαστική προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο απαιτεί έναν συνδυασμό αξιόπιστων τεχνολογικών εργαλείων, σαφούς νομοθετικού πλαισίου, υποχρεωτικής συμμόρφωσης των πλατφορμών και, ταυτόχρονα, συστηματικής και εντατικής καλλιέργειας ψηφιακού γραμματισμού για όλους – για τα παιδιά, τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, αλλά και την κοινωνία συνολικά. Μόνο μέσα από αυτή τη συνολική προσέγγιση μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα ψηφιακό περιβάλλον πραγματικά ασφαλές, υπεύθυνο και κατάλληλο για τις ανάγκες των ανηλίκων».

Ως εθνικός κόμβος ενημέρωσης και υποστήριξης για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, το SaferInternet4Kids.gr θα συνεχίσει να παρέχει αξιόπιστη και έγκυρη πληροφόρηση σε γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά, να στηρίζει ενεργά την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών σε εθνικό επίπεδο και να συμμετέχει ουσιαστικά σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ασφάλεια, την προστασία και τα δικαιώματα των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.

Η εμπειρία των χωρών που έχουν εφαρμόσει ηλικιακούς περιορισμούς στα Social Media: πρώτες ενδείξεις και επιστημονικά συμπεράσματα.

Κυβερνήσεις, επιστημονικοί φορείς και οργανισμοί παιδικής προστασίας εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις της πρώιμης έκθεσης των παιδιών σε πλατφόρμες κοινωνικών δικτύων όπως το TikTok, το Instagram, το Snapchat και το YouTube. Οι ανησυχίες αφορούν την ψυχική υγεία, την αυτοεκτίμηση, την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, τον διαδικτυακό εκφοβισμό και τον εθιστικό σχεδιασμό των πλατφορμών.

H Ελλάδα βρίσκεται πλέον στη λίστα των χωρών που προχωρούν σε αυστηρότερους περιορισμούς για τη χρήση των social media από ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Έχει λοιπόν ιδιαίτερο ενδιαφέρον να εξετάσουμε τι έχει συμβεί στις χώρες που προχώρησαν νωρίτερα σε αντίστοιχα μέτρα. Ποιες είναι οι πρώτες ενδείξεις από την εφαρμογή των μέτρων και τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα που στηρίζουν ή αμφισβητούν την αποτελεσματικότητά τους;

Αυστραλία: Συνδυασμός νομοθεσίας και συστηματικής επιστημονικής αξιολόγησης

Η Αυστραλία αποτελεί την πρώτη χώρα παγκοσμίως που συνδύασε την απαγόρευση χρήσης social media κάτω των 16 ετών με έναν οργανωμένο, μακροχρόνιο μηχανισμό επιστημονικής αξιολόγησης των επιπτώσεων του μέτρου. Η εφαρμογή του Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act τον Δεκέμβριο του 2025 συνοδεύτηκε από ανεξάρτητη ερευνητική παρακολούθηση υπό την ευθύνη της eSafety Commissioner, σε συνεργασία με πανεπιστημιακά ιδρύματα και διεθνείς επιστήμονες. Η μελέτη παρακολουθεί χιλιάδες παιδιά ηλικίας 10–16 ετών και τις οικογένειές τους για διάστημα τουλάχιστον δύο ετών, καταγράφοντας όχι μόνο τη συμμόρφωση των πλατφορμών, αλλά και δείκτες ψυχικής υγείας, σχολικής επίδοσης, ύπνου και κοινωνικής δραστηριότητας [1].

Σύμφωνα με την επιστημονική κοινότητα στην Αυστραλία, υπερισχύει η άποψη ότι είναι ακόμα πρόωρο να μιλήσει κανείς για αιτιώδη βελτίωση της ψυχικής υγείας των παιδιών. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μελέτη αντιμετωπίζεται διεθνώς ως «φυσικό πείραμα» μεγάλης κλίμακας, το οποίο μπορεί να προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για το αν και υπό ποιες προϋποθέσεις οι ηλικιακοί περιορισμοί στα social media μειώνουν κινδύνους ή απλώς μετατοπίζουν τα παιδιά σε λιγότερο ρυθμισμένα ψηφιακά περιβάλλοντα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ότι η απαγόρευση από μόνη της δεν θεωρείται επαρκής, αν δεν συνοδεύεται από ταυτόχρονες αλλαγές στον εθιστικό σχεδιασμό των πλατφορμών και παράλληλη ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας [2].

Ευρώπη: Γαλλία, Δανία, Αυστρία και άλλες χώρες

Σύμφωνα με το Euronews [3], αρκετές ευρωπαϊκές χώρες κινούνται ταχύτατα προς αυστηρότερους ηλικιακούς περιορισμούς στη χρήση των social media, επηρεασμένες τόσο από τα επιστημονικά δεδομένα για την ψυχική υγεία ανηλίκων όσο και από το προηγούμενο της Αυστραλίας.

• Γαλλία: Η Γαλλία έχει θεσπίσει απαγόρευση χρήσης social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ για ηλικίες 15–18 απαιτείται υποχρεωτικά γονική συναίνεση για τη δημιουργία λογαριασμού. Η κυβέρνηση παρουσιάζει το μέτρο ως ζήτημα δημόσιας υγείας και προστασίας της ανάπτυξης του παιδικού εγκεφάλου, επισημαίνοντας κινδύνους όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η χειραγώγηση των ανήλικων χρηστών μέσω των αλγορίθμων που λειτουργούν στις πλαφόρμες.
• Δανία: Η Δανία προωθεί νομοθετικό πλαίσιο που θέτει όριο τα 15 έτη για τη χρήση social media, με δυνατότητα πρόσβασης από τα 13 μόνο κατόπιν αυστηρής γονικής έγκρισης. Το μέτρο αιτιολογείται από την ανησυχία για διαταραχές ύπνου, μειωμένη συγκέντρωση και αυξημένη ψυχική πίεση στους εφήβους, με τις αρχές να τονίζουν ότι οι γονείς από μόνοι τους δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τον εθιστικό σχεδιασμό των πλατφορμών.
• Αυστρία: Η Αυστρία βρίσκεται σε φάση σχεδιασμού απαγόρευσης social media για παιδιά κάτω των 14 ετών, με ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας. Η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται λιγότερο στην «απαγόρευση καθαυτή» και περισσότερο στον περιορισμό εθιστικών λειτουργιών και της ανεξέλεγκτης συλλογής δεδομένων ανηλίκων.
• Ηνωμένο Βασίλειο: Το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω του Online Safety Act [4], δεν έχει ακόμη επιβάλει καθολικό ηλικιακό όριο 15 ή 16 ετών, αλλά εξετάζει ρυθμίσεις που πλησιάζουν το αυστραλιανό μοντέλο. Η έμφαση δίνεται στη «highly effective age assurance», με τις αρχές να προειδοποιούν ότι αν οι πλατφόρμες δεν μπορούν να επαληθεύουν την ηλικία, θα υποχρεωθούν να προσφέρουν αυστηρά παιδοκεντρικές εκδόσεις των υπηρεσιών τους.

• Γερμανία: Η Γερμανία προωθεί ρυθμίσεις που περιορίζουν τα εθιστικά χαρακτηριστικά των πλατφορμών για ανηλίκους, όπως το ατελείωτο σκρολάρισμα, και οι συνεχείς ειδοποιήσεις, ιδίως για ηλικίες κάτω των 16 ετών. Στη δημόσια και πολιτική συζήτηση κυριαρχεί η άποψη ότι η προστασία των παιδιών δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε ηλικιακές απαγορεύσεις, αλλά σε υποχρεωτική στρατηγική προστασίας των ανήλικων χρηστών από όλες τις πλατφόρμες, απαλλαγμένη από αλγοριθμικούς μηχανισμούς που στοχεύουν στην αύξηση του διαδικτυακού χρόνου παραμονής ενώ παράλληλα εκμεταλλεύονται τις αναπτυξιακές ευαλωτότητες των εφήβων.

Επιστημονικά δεδομένα: Τι γνωρίζουμε για τις επιπτώσεις των κοινωνικών δικτύων σε μικρές ηλικίες

Η επιστημονική βιβλιογραφία των τελευταίων ετών συγκλίνει στο ότι η πρώιμη και έντονη χρήση κοινωνικών δικτύων συνδέεται με αυξημένους κινδύνους για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, ιδιαίτερα στις ηλικίες 10–14 ετών. Μελέτες στο Lancet Child & Adolescent Health δείχνουν συσχετίσεις μεταξύ αυξημένου χρόνου χρήσης social media και υψηλότερων επιπέδων άγχους, καταθλιπτικών συμπτωμάτων και μειωμένης αυτοεκτίμησης, ιδίως όταν οι έφηβοι εκτίθενται συστηματικά σε ιδανικές, εξωραϊσμένες αναπαραστάσεις της καθημερινής ζωής αλλά και της εικόνας του σώματος. Παράλληλα, η νυχτερινή χρήση κινητών και εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης έχει επανειλημμένα συνδεθεί με διαταραχές ύπνου, οι οποίες με τη σειρά τους σχετίζονται με χαμηλότερη σχολική επίδοση, δυσκολίες συγκέντρωσης και αυξημένη συναισθηματική αστάθεια σε αναπτυξιακές ηλικίες [5].

Πέρα από την ψυχική υγεία, διεθνείς αναλύσεις καταδεικνύουν ότι τα παιδιά κάτω των 15 ετών είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε διαδικτυακούς κινδύνους, όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός, το grooming και η έκθεση σε επιβλαβές ή επικίνδυνο περιεχόμενο, λόγω περιορισμένης γνωστικής και συναισθηματικής ωριμότητας, σύμφωνης με την ηλικία τους. Οι μηχανισμοί προτεινόμενου περιεχομένου, που βασίζονται σε αλγορίθμους με σκοπό τη μεγιστοποίηση του χρόνου που περνούν οι χρήστες στο διαδίκτυο, μπορούν να οδηγήσουν τους έφηβους στο να βλέπουν στις οθόνες τους επαναλαμβανόμενο ή επιβαρυντικό περιεχόμενο, χωρίς ουσιαστικές δικλείδες προστασίας. Παράλληλα, ο εθιστικός σχεδιασμός των πλατφορμών, όπως το συνεχές scroll, οι συνεχείς ειδοποιήσεις στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης και η αλγοριθμική προώθηση συναισθηματικά φορτισμένου υλικού, έχει αναγνωριστεί από επιστημονικές επιθεωρήσεις ως ιδιαίτερα επιδραστικός σε εγκεφάλους που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, ενισχύοντας τις παρορμητικές συμπεριφορές και δυσκολεύοντας τον αυτοέλεγχο σε παιδιά και πρώιμους εφήβους [6].

Πρώτες ενδείξεις από τις χώρες που εφαρμόζουν περιορισμούς

Επειδή οι περισσότερες νομοθεσίες είναι πρόσφατες (2024–2026), τα δεδομένα είναι ακόμη περιορισμένα. Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις είναι ενδιαφέρουσες:

Αυστραλία

Σύμφωνα με άρθρο του Reuters (10 Δεκεμβρίου 2025 [7]), η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως που απαγόρευσε τη χρήση κοινωνικών δικτύων σε παιδιά κάτω των 16 ετών, μπλοκάροντας την πρόσβασή τους σε μια κίνηση που χαιρετίστηκε από πολλούς γονείς και οργανώσεις παιδικής προστασίας, αλλά επικρίθηκε από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και υποστηρικτές της ελευθερίας του λόγου. Όπως αναφέρει το Reuters, από τα μεσάνυχτα της ίδιας ημέρας δέκα από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες, μεταξύ των οποίων το TikTok, το YouTube και το Instagram και Facebook της Meta, υποχρεώθηκαν να αποκλείσουν ανήλικους χρήστες κάτω των 16 ετών, αλλιώς αντιμετωπίζουν πρόστιμα που φτάνουν έως τα 49,5 εκατ. αυστραλιανά δολάρια, σε μια νομοθετική παρέμβαση που παρακολουθείται στενά από ρυθμιστικές αρχές σε όλο τον κόσμο.

Ταυτόχρονα όμως, σύμφωνα με την ίδια πηγή, έχουν ήδη καταγραφεί σημαντικές δυσκολίες στην εφαρμογή του μέτρου, καθώς ορισμένοι έφηβοι επιχειρούν να παρακάμψουν τους περιορισμούς μέσω VPN ή με ελλιπή συστήματα επαλήθευσης της ηλικίας. Επιπλέον, το πρακτορείο επισημαίνει ότι μέρος των ανηλίκων φαίνεται να μετακινείται σε λιγότερο ρυθμισμένες ή νεότερες πλατφόρμες, γεγονός που ενισχύει τους προβληματισμούς για το αν οι ηλικιακές απαγορεύσεις από μόνες τους αρκούν χωρίς ευρύτερη ρύθμιση του σχεδιασμού και των αλγορίθμων των κοινωνικών δικτύων.

Ευρώπη

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή [8], οι ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο εφαρμογής πολιτικών για την προστασία ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα, στο πλαίσιο του Digital Services Act (DSA). Οι πρώτες θεσμικές αναφορές δείχνουν αυξημένη συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, ρυθμιστικών αρχών και πλατφορμών, με στόχο την εφαρμογή της εξ αρχής σχεδιασμένης ενσωμάτωσης της ασφάλειας και της ιδιωτικότητας στον σχεδιασμό των υπηρεσιών.

Στη στρατηγική του Better Internet for Kids- ΒΙΚ+ της Ε.Ε. και στις κατευθυντήριες γραμμές της (Ιούλιος 2025), οι πλατφόρμες ενθαρρύνονται να ενισχύσουν και να βελτιώσουν τα εργαλεία γονικού ελέγχου, καθώς και να αναπτύξουν υπηρεσίες και εκδόσεις εφαρμογών κατάλληλες για ανηλίκους, με χαρακτηριστικά προσαρμοσμένα στην ηλικία τους. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται ο περιορισμός της εξατομίκευσης περιεχομένου βάση αλγορίθμων, η μείωση του πλήθους των ειδοποιήσεων και η απενεργοποίηση λειτουργιών που ευνοούν την υπερβολική χρήση, όπως η αυτόματη αναπαραγωγή περιεχομένου και η συνεχής περιήγηση [9].

Συμπεράσματα

Οι ηλικιακοί περιορισμοί στη χρήση των κοινωνικών δικτύων συνιστούν μια νέα και δυναμικά εξελισσόμενη διεθνή παρέμβαση, η οποία αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις της ψηφιακής ζωής στη συναισθηματική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Από τη σκοπιά της ψυχολογίας του παιδιού και του εφήβου, τα μέτρα αυτά δεν μπορούν να ιδωθούν απλώς ως νομικοί ή τεχνικοί περιορισμοί. Αποτελούν, κυρίως, μια προσπάθεια προσαρμογής του ψηφιακού περιβάλλοντος στις αναπτυξιακές δυνατότητες και ευαλωτότητες των ανηλίκων.

Τα πρώτα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι οι ηλικιακοί περιορισμοί μπορούν πράγματι να μειώσουν την έκθεση των παιδιών σε επιβλαβές ή υπερβολικά φορτισμένο συναισθηματικά περιεχόμενο, να περιορίσουν ερεθίσματα που ενισχύουν το άγχος, τη σύγκριση και τον εθισμό, και να δημιουργήσουν ένα αναγκαίο ασφαλές χρονικό διάστημα ώστε η διαδικτυακή εμπειρία να έρθει σε μεταγενέστερο στάδιο ανάπτυξης, όταν το παιδί διαθέτει μεγαλύτερη συναισθηματική ωριμότητα και ικανότητες αυτοελέγχου. Ωστόσο, από ψυχολογική άποψη, είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι κανένα ηλικιακό όριο δεν λειτουργεί από μόνο του ως προστατευτικός παράγοντας. Η πραγματική αποτελεσματικότητα τέτοιων πολιτικών εξαρτάται από έναν συνδυασμό παραγόντων.

1. Πρώτον, από την τεχνολογική δυνατότητα αξιόπιστης επαλήθευσης ηλικίας χωρίς παραβίαση της ιδιωτικότητας, καθώς η αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας αποτελεί βασικό στοιχείο ψυχικής ευεξίας.
2. Δεύτερον, από την ουσιαστική συνεργασία των πλατφορμών, όχι μόνο σε επίπεδο συμμόρφωσης, αλλά και σε επίπεδο ανασχεδιασμού λειτουργιών που εκμεταλλεύονται την αναπτυξιακή ανωριμότητα των παιδιών, όπως η συνεχώς τροφοδοτούμενη διαδικτυακή πλοήγηση, οι επίμονες ειδοποιήσεις και η προώθηση περιεχομένου με έντονο συναισθηματικό απόηχο.
3. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος των γονέων και των φροντιστών. Από ψυχολογική σκοπιά, τα παιδιά προστατεύονται αποτελεσματικότερα όχι όταν απλώς “αποκλείονται” από την τεχνολογία, αλλά όταν μεγαλώνουν μέσα σε ένα πλαίσιο σχέσης, καθοδήγησης και σταδιακής αυτονόμησης. Η ενημέρωση και ενδυνάμωση των γονέων, ώστε να κατανοούν τους ψηφιακούς κινδύνους αλλά και τις ανάγκες των παιδιών τους, λειτουργεί ως κεντρικός προστατευτικός παράγοντας. Αντίστοιχα, η εκπαίδευση των ίδιων των παιδιών στον ψηφιακό γραμματισμό, στην αναγνώριση κινδύνων, στη διαχείριση συναισθημάτων και στη χρήση των μέσων με μέτρο, είναι απαραίτητα μέτρα, ανεξάρτητα από νομοθετικά όρια.
4. Τέλος, η συζήτηση γύρω από τα ηλικιακά όρια δεν μπορεί να περιορίζεται στο δίλημμα «επιτρέπεται ή απαγορεύεται». Από την οπτική της ψυχικής υγείας, το ουσιαστικό ερώτημα είναι πώς διαμορφώνουμε ένα ψηφιακό οικοσύστημα που σέβεται το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, ενισχύει την αυτοεκτίμηση και την κοινωνική σύνδεση, και δεν στηρίζεται σε μηχανισμούς υπερδιέγερσης ή χειραγώγησης.

Δε θα πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι η προστασία των παιδιών δεν έγκειται μόνο στη θέσπιση ορίων, αλλά στη δημιουργία συνθηκών που τους επιτρέπουν να μεγαλώσουν με ασφάλεια, κριτική σκέψη και ψυχική ανθεκτικότητα μέσα και έξω από τον ψηφιακό κόσμο.

Πηγές:

[1]. eSafety Commissioner (2026); Stevens et al., The Lancet Regional Health – Western Pacific (2026); Wu, Nature Human Behaviour (2026).

[2]. Stevens et al. (2026). Beyond the debate: toward pragmatic evaluation of Australia’s social media age restrictions, The Lancet Regional Health – Western Pacific, 2026; 68. https://www.thelancet.com/journals/lanwpc/article/PIIS2666-6065(26)00022-2/fulltext

[3]. Davies, P., & Euronews Staff. (2025–2026). France, Denmark and other EU countries move toward stricter social media age limits for children. Euronews. (https://www.euronews.com)

[4]. UK Government. (2023). Online Safety Act. Government Digital Service. (https://www.gov.uk/government/collections/online-safety-act)

[5]. The Lancet Child & Adolescent Health; JAMA Pediatrics; Nature Human Behaviour; The Lancet Regional Health – Western Pacific. https://www.thelancet.com/journals/lanchi/article/PIIS2352-4642(23)00177-3/fulltext

[6]. SaferInternet4Kids, 2026. Exposure to violence. https://saferinternet4kids.gr/nea/exposure_to_violence/

[7]. Kaye, B., & Jose, R. (2025, December 10). Australia begins enforcing world‑first teen social media ban. Reuters. https://www.reuters.com/legal/litigation/australia-social-media-ban-takes-effect-world-first-2025-12-09/

[8]. European Commission. (2025, July 14). Commission publishes guidelines on the protection of minors. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/commission-publishes-guidelines-protection-minors

[9]. European Commission (2022), A Better Internet for Kids (BIK+) strategy: A digital decade for children and young people. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/strategy-better-internet-kids

 

Η άνοδος των διαδικτυακών διαφημίσεων για τυχερά παιχνίδια και ο κίνδυνος για τα παιδιά

Οι διαδικτυακές διαφημίσεις για τυχερά παιχνίδια γνωρίζουν σημαντική αύξηση, εκθέτοντας κυρίως τα παιδιά και τους εφήβους σε περιεχόμενο υψηλού κινδύνου. Σύμφωνα με κοινοβουλευτική παρέμβαση του 2025, η συνεχής και έντονη παρουσία στοιχηματικών διαφημίσεων, κυρίως μέσω τηλεοπτικών μεταδόσεων αθλητικού περιεχομένου, καθιστά τους νέους πιο ευάλωτους, καθώς τα μηνύματα συνδέουν τα τυχερά παιχνίδια με «γρήγορο κέρδος» και θετική εικόνα επιτυχίας. Τα δεδομένα από διεθνείς εκθέσεις δείχνουν ότι η έκθεση ανηλίκων στον στοιχηματισμό σχετίζεται με παραβατικές συμπεριφορές και αυξημένο κίνδυνο εθισμού. [ipaidia.gr]

Η πρόσβαση σε διαδικτυακές πλατφόρμες τυχερών παιχνιδιών παραμένει εύκολη για άτομα ηλικίας 14–17 ετών, παρά τους επίσημους κανονισμούς. Αν και η Ελλάδα διαθέτει αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο μέσω της ΕΕΕΠ, συμπεριλαμβανομένων απαγορεύσεων στόχευσης ανηλίκων και υποχρεωτικών μηνυμάτων υπεύθυνου παιχνιδιού, οι πλατφόρμες δεν εφαρμόζουν πάντα πιστά τις υποχρεώσεις τους, ιδίως στα social media όπου ο έλεγχος είναι πιο αδύναμος.

Οι διαφημίσεις για τζόγο συχνά κρύβονται σαν απλό περιεχόμενο και όχι σαν «κανονική διαφήμιση». 

1. Μοιάζουν με βίντεο ψυχαγωγίας
   π.χ. κάποιος δείχνει «πόσα κέρδισε», αντιδρά live ή δίνει «προβλέψεις», αλλά ουσιαστικά προωθεί πλατφόρμα.
2. Χρησιμοποιούν influencers χωρίς καθαρή σήμανση
   Δηλαδή η ανάρτηση φαίνεται σαν προσωπική άποψη, ενώ είναι πληρωμένη συνεργασία ή προώθηση. Έρευνες για το influencer marketing δείχνουν ότι η απόκρυψη ή η μη ξεκάθαρη δήλωση χορηγίας είναι γνωστό πρόβλημα.
3. Βάζουν link, bonus code ή “στείλε μου DM”
   Έτσι ο χρήστης οδηγείται σε στοιχηματική πλατφόρμα χωρίς να βλέπει άμεσα τη διαφήμιση ως διαφήμιση.
4. Περνούν μέσα από social media όπου ο έλεγχος είναι πιο δύσκολος
   Οι κανόνες λένε ότι τα age-restricted προϊόντα, όπως ο τζόγος, δεν πρέπει να στοχεύουν ανηλίκους και ότι αυτό ισχύει και για organic και influencer content. Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιες οι αρχές επισημαίνουν ότι στα social media χρειάζονται ειδικά εργαλεία περιορισμού ηλικίας και καλύτερος έλεγχος.

Η Ευρώπη έχει ήδη προχωρήσει σε απαγορεύσεις, με στόχο τον περιορισμό της υπερβολικής έκθεσης και στην πρόληψη του εθισμού. Το ζήτημα είναι κρίσιμο, καθώς η συχνή επανάληψη τέτοιων διαφημίσεων σε ψηφιακά περιβάλλοντα που τα παιδιά χρησιμοποιούν καθημερινά δημιουργεί μια νέα «κανονικότητα», η οποία συνδέει την ψυχαγωγία με τον τζόγο, διαβρώνοντας σταδιακά την αίσθηση κινδύνου.

Πιο συγκεκριμένα προβλέπονται στις διαδικτυακές πλατφόρμες τυχερών παιχνιδιών τα παρακάτω:

• περιορισμούς ώρας προβολής,
• απαγόρευση χρήσης διασημοτήτων,
• απαγόρευση προβολής υπερβολικών κερδών,
• πλήρη απαγόρευση στόχευσης ανηλίκων.

Οι κίνδυνοι που προκύπτουν από την εκτεταμένη προβολή τυχερών παιχνιδιών στο διαδίκτυο δεν αφορούν μόνο τους ειδικούς ή τους νομοθέτες, αφορούν όλους μας. Οι γονείς, ειδικότερα, καλούνται να είναι σε συνεχή εγρήγορση, καθώς τα παιδιά και οι έφηβοι αποτελούν τις πιο ευάλωτες ομάδες απέναντι στις ψηφιακές πρακτικές που θολώνουν τα όρια μεταξύ ψυχαγωγίας και εμπορικής προώθησης. Η άγνοια ή η έλλειψη κριτικής σκέψης μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε παραπλάνηση, υπερκατανάλωση ή ακόμη και σε επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως η εξοικείωση με τον διαδικτυακό τζόγο.

Για την αποτελεσματική προστασία των παιδιών, οι γονείς μπορούν να υιοθετήσουν μια σειρά από πρακτικές στρατηγικές.

• Πρώτον, είναι σημαντικό να ανοίγουν συχνές, ανοιχτές συζητήσεις με τα παιδιά σχετικά με το τι βλέπουν στα social media, εξηγώντας τους τι σημαίνει «διαφήμιση», «πληρωμένη συνεργασία» και πώς μπορούν να αναγνωρίζουν παραπλανητικές πρακτικές.
• Δεύτερον, η τεχνολογική προστασία παίζει κρίσιμο ρόλο: γονικοί έλεγχοι, περιορισμοί πρόσβασης και ρυθμίσεις ασφαλείας στις συσκευές και στις πλατφόρμες μπορούν να αποτρέψουν την έκθεσή τους σε επικίνδυνο περιεχόμενο.
• Τρίτον, η ενίσχυση της κριτικής σκέψης, μέσα από εκπαιδευτικό υλικό, παιχνίδια, παραδείγματα και συχνή καθοδήγηση, βοηθά τα παιδιά να διαχωρίζουν την αληθινή πληροφορία από το εμπορικό περιτύλιγμα.
• Τέλος, οι γονείς χρειάζεται να ενημερώνονται για τις τάσεις και τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου, ώστε να μπορούν να αντιδρούν έγκαιρα και να ενισχύουν τη σωστή διαδικτυακή συμπεριφορά των παιδιών τους.

Πηγές: 

ASA, οδηγίες για age-restricted ads και influencer/social media περιεχόμενο.